مدیریت ریسکی که در فارکس شما را زنده نگه میدارد، میتواند در بازار ارزهای دیجیتال حسابتان را نابود کند. تفاوت این دو بازار دقیقا جایی است که اغلب نادیده گرفته میشود.
نکته اینجاست که مدیریت ریسک یک قانون واحد ندارد؛ به همین دلیل، قانونی که در فارکس جواب داده را نمیتوان بدون تغییر وارد بازار ارزهای دیجیتال کرد. اما تجربه نشان میدهد این یکسان پنداری، یکی از دلایل اصلی زیان معاملهگران است.
واقعیت این است که ریسک در فارکس و کریپتو «رفتار یکسانی» ندارد. بازارها فقط از نظر دارایی متفاوت نیستند؛ منطق نوسان، واکنش به اخبار و سرعت تغییرات نیز در آنها کاملا متفاوت است.
برای مثال، بسیاری از کاربران هنگام بررسی قیمت بیت کوین تنها به بالا و پایین شدن عدد توجه میکنند، در حالی که نحوه مدیریت ریسک نقش بسیار مهمتری نسبت به خود قیمت دارد. اینجاست که تفاوت بین «ریسک ثابت» (Fixed Risk) و «ریسک داینامیک» (Dynamic Risk) معنا پیدا میکند.
ریسک ثابت یعنی چه و چرا مهم است؟
ریسک ثابت سادهترین و رایجترین مدل مدیریت ریسک است. در این روش، معاملهگر قبل از ورود به معامله تصمیم میگیرد چه درصدی از کل سرمایهاش را حاضر است از دست بدهد. معمولا این عدد بین ۱ تا ۲ درصد انتخاب میشود. یعنی اگر کل سرمایه شما ۱۰۰ میلیون تومان باشد، در هر معامله بیش از ۱ یا ۲ میلیون تومان ریسک نمیکنید. این مدل یک مزیت مهم دارد و آن اینکه تصمیمگیری را از احساسات جدا میکند. به همین دلیل، ریسک ثابت بهترین نقطه شروع برای معاملهگران محسوب میشود.
چرا ریسک ثابت در بازار فارکس عملکرد بهتری دارد؟
به طور کلی میتوان گفت که بازار فارکس ساختار منظمتری نسبت به کریپتو دارد. این بازار نقدشوندگی بسیار بالا، نوسانات معمولا قابلپیشبینیتر و رویدادهای اقتصادی مشخص و زمانبندیشده دارد. بنابراین وقتی از ریسک ثابت در بازار فارکس استفاده میشود:
-
حد ضررها منطقیتر تنظیم میشوند
-
رفتار قیمت کمتر دچار شوکهای ناگهانی میشود
-
استراتژی معاملاتی ثبات بیشتری دارد
به همین دلیل در بازار فارکس، ریسک ثابت نه یک محدودیت بلکه یک ابزار قابلاتکا و پایدار محسوب میشود.
بزرگترین مشکل؛ وقتی ریسک ثابت وارد بازار کریپتو میشود
همان روشی که در فارکس جواب میدهد، در بازار ارزهای دیجیتال همیشه نتیجه مطلوبی ندارد. دلیلش ساده است، کریپتو بازاری مبتنی بر احساسات، اخبار لحظهای و تغییرات سریع نقدینگی است. در این شرایط:
-
یک نوسان کوتاه میتواند حد ضرر را فعال کند
-
حتی تحلیل درست هم ممکن است باعث شود معامله با زیان بسته شود
-
درصد ریسک ثابت، در عمل بزرگتر از چیزی که تصور میشود عمل میکند
بهخصوص در داراییهایی مثل بیت کوین یا آلتکوینهای پرنوسان، ریسک ثابت گاهی بیش از حد سختگیرانه و گاهی کاملا ناکارآمد میشود.
ریسک داینامیک چیست و چرا در کریپتو کاربردیتر است؟
ریسک داینامیک به این معناست که میزان ریسک همیشه یک عدد ثابت نیست و با شرایط بازار تغییر میکند.
در این روش، معاملهگر عواملی مثل شدت نوسان، حجم معاملات و وضعیت کلی بازار (آرام یا هیجانی بودن) را در تصمیمگیری لحاظ میکند.
مثلا وقتی بازار بسیار پرنوسان است، میزان ریسک کاهش مییابد و وقتی بازار آرامتر میشود، امکان افزایش کنترلشده ریسک وجود دارد. این انعطاف باعث میشود سرمایه در برابر شوکهای شدید بازار کریپتو محافظت شود.
چرا ریسک داینامیک برای همه مناسب نیست؟
با وجود مزایا، استفاده از ریسک داینامیک یک شرط مهم دارد؛ اینکه برای استفاده از آن حتما باید تجربه و درک درست از بازار داشته باشید.
برای معاملهگران مبتدی تغییر مداوم ریسک ممکن است منجر به دخالت احساسات در معامله شود. این امکان نیز وجود دارد که تصمیمها بهجای منطق، بر اساس ترس یا طمع گرفته شوند. به همین دلیل، استفاده نادرست از ریسک داینامیک میتواند حتی خطرناکتر از ریسک ثابت باشد.
چرا ریسک داینامیک در فارکس همیشه توصیه نمیشود؟
در بازار فارکس، ثبات نسبی قیمتها باعث میشود که تغییر مداوم ریسک اغلب غیرضروری باشد یا حتی باعث شود نظم استراتژی معاملاتی بههم بخورد. به همین خاطر، بسیاری از معاملهگران حرفهای فارکس به جای استفاده کامل از ریسک داینامیک، از ریسک ثابت با تعدیلهای محدود استفاده میکنند.
جمعبندی نهایی؛ انتخاب درست کدام است؟
در جمعبندی میتوان گفت تفاوت اصلی میان ریسک ثابت و ریسک داینامیک به ماهیت بازار بازمیگردد. در بازار فارکس به دلیل نقدشوندگی بالا، نوسانات کنترلشدهتر و ساختار منظم، ریسک ثابت عملکرد منطقیتر و پایدارتری از خود نشان میدهد و به معاملهگر کمک میکند با نظم و برنامهریزی مشخص تصمیمگیری کند. در مقابل، بازار ارزهای دیجیتال بهواسطه نوسانات شدید، تاثیرپذیری بالا از اخبار و رفتار احساسی سرمایهگذاران، به انعطاف بیشتری در مدیریت ریسک نیاز دارد و ریسک داینامیک میتواند فشار نوسانات را کاهش دهد و از سرمایه بهتر محافظت کند. برای معاملهگران مبتدی، استفاده از ریسک ثابت در هر دو بازار انتخاب امنتری محسوب میشود، اما با افزایش تجربه و درک عمیقتر از رفتار بازار، حرکت تدریجی به سمت ریسک داینامیک در بازار کریپتو تصمیمگیری را حرفهایتر و هوشمندانهتر میکند.
