اخبار برخط
اخبار برخط

روایت اعدام بیژن جزنی و ۸ زندانی چپ‌گرای دیگر در تپه‌های اوین!

۹ زندانی سیاسی در ۲۹ فروردین در تپه‌های اوین گلوله‌باران شدند اما روایت رسمی چیز دیگری بود.

روایت اعدام بیژن جزنی و ۸ زندانی چپ‌گرای دیگر در تپه‌های اوین!

به گزارش اطلاعات‌آنلاین، روزنامه اطلاعات روز ۳۰ فروردین ۵۰ سال قبل در خبری کوتاه نوشت: «امروز مقامات انتظامی اعلام کردند، ۹ نفر از زندانیانی که قصد فرار داشتند کشته شدند. طبق اعلام مقامات مزبور تعدادی از زندانیان ماجراجو در داخل زندان مبادرت به تحریک سایر زندانیان می‌نمودند. مقامات زندان تصمیم گرفتند آنها را به زندان دیگری منتقل نمایند. هنگامی که اتوبوس حامل زندانیان مورد بحث جهت انتقال آنان به زندان دیگر در حرکت بوده، زندانیان ضمن حمله به مأمورین مستقر در اتوبوس زندانی‌بَر و مجروح کردن ۲ نفر از آنها موفق می‌شوند از اتوبوس خارج شوند و مبادرت به فرار نمایند. در این موقع مأمورین مستقر در دو خودرو متعاقب اتوبوس که مأموریت مراقبت و محافظت از اتوبوس را به عهده داشتند، اقدام به تیراندازی به طرف زندانیان کردند و در نتیجه ۹ نفر از زندانیان کشته شدند و هیچ‌یک موفق به فرار نگردیدند. وضع مزاجی دو نفر از مأمورین که یکی از آنها مورد اصابت گلوله سایرین قرار گرفته رضایت‌بخش است.» در انتهای این خبر نام آن ۹ زندانی کشته‌شده به این شرح آمده است: «۱. محمد چوپان‌زاده ۲. احمد جلیل افشار ۳. عزیز سرمدی ۴. بیژن جزنی ۵. حسن ضیاء ظریفی ۶. کاظم ذوالانوار ۷. مصطفی جوان خوشدل ۸. مشعوف کلانتری ۹. عباس سورکی.»

روایت اعدام بیژن جزنی و ۸ زندانی چپ‌گرای دیگر در تپه‌های اوین!

این ماجرا واقعیت داشت؟

 این روایت رسمی بود که می‌گفت این ۹ نفر قصد فرار داشتند، اما روایت‌های دیگر از اعدام این ۹ زندانی، که همگی چپ‌گرا بودند، حکایت داشتند. از میان این جمع، ۳ نفر حکم ابد، ۴ نفر ۱۰ سال، یک نفر ۱۵ سال و یک نفر ۸ سال حبس داشتند. ۷ نفر از این ۹ نفر عضو گروه سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران بودند و ۲ نفر از اعضای سازمان مجاهدین خلق. بنا بر روایتی این ۹ نفر که فرض می‌شد از اعضای اصلی گروه‌های مسلح بودند، بدون اطلاع قبلی از زندان بیرون آورده می‌شوند و در تپه‌های اوین به روی‌شان رگبار می‌بندند. در روایتی دیگر آمده که ۳ نفر از این ۹ نفر واقعاً قصد فرار داشتند و ساواک از این فرصت برای از بین بردن همه این افراد استفاده می‌کند. حتی روایت شده که فرار این افراد با زمینه‌چینی ساواک صورت گرفته بود تا بهانه‌ای برای کشتن این ۹ نفر وجود داشته باشد. هرچند پرویز ثابتی، رئیس اداره کل سوم ساواک، منکر نقش ساواک در این قضیه بود و ادعا می‌کرد که این اتفاق دقیقا مطابق آنچه در مطبوعات روایت شده رخ داده است. در این جمع، بیژن جزنی از نظر مبارزاتی جایگاه مهم‌تری از سایرین داشت.

بیژن جزنی یکی از شخصیت‌های برجسته جریان چپ در تاریخ معاصر ایران بود؛ مردی که اندیشه و مبارزه را به هم گره زد و تا واپسین لحظه زندگی‌اش به باورهایش وفادار ماند. او متولد زمستان ۱۳۱۶ در تهران بود؛ کودکی‌اش در فضایی سپری شد که سیاست و مبارزه در تاروپود خانواده‌اش تنیده شده بود. پدرش از افسران ژاندارمری و از هواداران حزب توده بود و پس از درگیری‌های سیاسی به شوروی پناهنده شد. مادرش نیز در صف مقدم فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی زنان قرار داشت.

روایت اعدام بیژن جزنی و ۸ زندانی چپ‌گرای دیگر در تپه‌های اوین!

جزنی از همان سال‌های نوجوانی به حلقه‌های فکری و سیاسی نزدیک شد و در فضای پرتنش دهه‌های ۲۰ و ۳۰ شمسی، تدریجاً به یکی از چهره‌های مؤثر جنبش چپ تبدیل شد. علاقه‌اش به مسائل اجتماعی و سیاسی در ادامه او را به دانشگاه تهران کشاند، جایی که در رشته فلسفه تحصیل کرد و با رتبه ممتاز فارغ‌التحصیل شد. پایان‌نامه‌اش درباره انقلاب مشروطه نشان از درک عمیق او از تحولات سیاسی ایران داشت.

در دهه‌های ۳۰ و ۴۰، جزنی وارد مرحله‌ای تازه از فعالیت شد. با تشکیل هسته‌هایی از گروه‌های چپ‌گرای مستقل، به دنبال آن بود تا مبارزه را از گفتار به کنش عملی بکشاند. او از بنیان‌گذاران سازمانی بود که بعدها به چریک‌های فدایی خلق شهرت یافت. برخلاف برخی همفکرانش، جزنی معتقد بود که حرکت مسلحانه باید ریشه در تحلیل دقیق شرایط اجتماعی و ساختار طبقاتی جامعه ایران داشته باشد، نه صرفاً تقلید از مدل‌های خارجی.

در اواخر دهه ۴۰، ساواک او را به جرم سازماندهی فعالیت‌های ضدحکومتی دستگیر کرد. ۱۵ سال حبس برای او در نظر گرفته شد، زندان فرصتی برای نوشتن، تحلیل و تبیین بهتر آرمان‌هایش شد. جزنی در زندان دست به نگارش چندین اثر مهم زد و در کنار آن، با هنرش به نقاشی پرداخت. تابلوهای نقاشی‌اش، به‌ویژه تصویر معروف از واقعه سیاهکل، سندی بصری از نگاه انتقادی او به وضعیت موجود بود.

روایت اعدام بیژن جزنی و ۸ زندانی چپ‌گرای دیگر در تپه‌های اوین!

اما سرنوشت تلخ‌تر از آن چیزی بود که در حکم دادگاه آمده بود. در فروردین ۱۳۵۴، بدون هیچ هشدار یا مقدمه‌ای، بیژن جزنی به همراه هشت تن دیگر از زندانیان سیاسی به خارج از زندان اوین منتقل و به طرز مشکوکی اعدام شدند. روایت رسمی ادعا کرد آن‌ها قصد فرار داشتند، اما بسیاری، این اتفاق را یک «قتل سیاسی» حساب‌شده از سوی حکومت پهلوی تلقی کردند؛ حرکتی برای حذف بی‌صدای چهره‌هایی که حتی در زندان نیز ترس در دل قدرت می‌انداختند.

بیژن جزنی  در قطعه‌ ۳۳  بهشت زهرا به خاک سپرده شده است. 

نویسنده:

این خبر را به اشتراک بگذارید.
این خبر را به اشتراک بگذارید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

286012
روایت اعدام بیژن جزنی و ۸ زندانی چپ‌گرای دیگر در تپه‌های اوین!
2547766_983
۷ رفتار ظریف که نشان می‌دهند حالتان واقعاً خوب نیست، حتی وقتی عملکردتان خوب است
2541717_841
خبر بد برای علیرضا بیرانوند و دوستانش در تراکتور!
2549890_796
فوت و فن زندگی مشترک؛ ۹ عامل کلیدی برای شعله‌ور ساختن کشش عاشقانه در رابطه
2549526_187
کدام پدربزرگ یا مادربزرگ بیشترین تاثیر را بر نوه‌ها دارد؟
2541720_357
سرمربی فصل بعد استقلال مشخص شد
daafd8b1d988daafd8a7d986daafdb8cd8b1db8c
رهایی جوان 37 ساله از چنگ گروگانگیران
2550171_500
انفجار یک سوله در اصفهان؛ چند نفر جان باختند؟
2541727_474
مشخص شدن اولین خروجی‌های پرسپولیس؛ ۳ بازیکن رفتنی هستند
daa9d984d8a7d987d8a8d8b1d8afd8a7d8b1db8c-2
کلاهبرداری 700 میلیاردی با اجاره حساب افراد بی‌خانمان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *